تبلیغات
فـــراتـــرازبـــانــــک - چراغ سبز مسئولان در برابر چراغ قرمز برخی كارشناسان برای حذف صفرها
فـــراتـــرازبـــانــــک
بسم الله الرحمن الرحیم

ر حالی كه صفرهای بلاتكلیف روی پول ملی ایران، كم كم خود را برای رنگ باختن از روی اسكناسها آماده می كنند، بررسی فرآیند حذف صفرها و سخنان مسئولان طی ماههای اخیر، از این واقعیت حكایت دارند كه چراغ های زرد حذف صفرها رو به سبز شدن است، آنهم در حالی كه نگاه های انتقادی كارشناسان رو به افزایش است.


به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، صفرهایی كه از شهریور ۱۳۸۶ اولین زمزمه های حذف آنها از پول ملی آغاز شد، با افت و خیزهایی در روند بررسی كارشناسی، تعیین تكلیف شان به بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها و نتایج حاصل از اجرای این قانون موكول و منوط شد. با اجرای موفق قانون مذكور، شرط های جدیدی برای اجرای طرح حفظ صفرها مطرح شد كه عبارتند از: اصلاح در ساختار بانكها و تصویب طرح در هیأت دولت و تأیید شورای پول و اعتبار در سال جاری.

ماجرای تغییر واحد پول ملی نیز كارش از «تومان» (پیشنهاد طراح طرح حذف صفرها)، به «دینار» (واحد پولهای خرد) رسید كه هر دو بحث اعم از كلید خوردن پروژه حذف صفرها و تغییر واحد پول ملی، واكنشهای مثبت و منفی بسیاری را به دنبال داشتند. از جمله انتقادها به تغییر نام واحد پول ملی این مسأله بود كه دینار هم اكنون واحد پول كشورهایی مانند عراق، الجزایر، لیبی، سودان، تونس، اردن، مقدونیه، صربستان و... است و از سویی این كلمه نیز مانند ریال در یك زبان بیگانه ریشه دارد. دینار از واژه «دیناریوس» واحد پول امپراتوری روم گرفته شده است. این در حالی است كه بسیاری از كارشناسان، نامهایی همچون «داریك» و «تالانت» كه از اسامی فارسی قدیمی یا حداقل نامهایی با بهره گیری از زبانهای قومیتی ایرانی چون آذری، كردی، لری و... را برای واحد پول ملی پیشنهاد كرده اند. برخی از مجلسیان نیز برای جلوگیری از دوگانگی در واژه ها، بر استفاده از «تومان» تأكید كرده اند.

گرچه معلوم نیست، چه زمانی و بالاخره چند صفر از واحد پول ملی حذف خواهند شد ولی شواهد امر، حاكی از عزم جدی دولت برای اصلاح در ساختار نظام بانكی و پولی كشور و انجام حركتهایی همچون حذف برخی از این صفرها در سالجاری است. تا آن زمان صفرهای پول ملی باز در بلاتكلیفی به سر خواهند برد. هرچند گاه این بلاتكلیفی بسیار بهتر از اجرای ناموفق و بدون انجام امور كارشناسی لازم طرح است. به هر تقدیر این طرح در برخی كشورهای جهان اجرا شده و در برخی از آنها با موفقیت و در برخی كشورها نیز با ناكامیهایی همراه بوده است، همچنین این طرح از زمان مطرح شدن آن، موافقان و مخالفان بسیاری داشته كه هر دو گروه نیز از استدلالهای قابل قبولی برخوردارند كه قطعاً باید در انجام امور كارشناسی از سوی بانك مركزی و در روند تصویب، این آرا (كه به ویژه پس از اجرای هدفمندی یارانه ها، با مخالفتهای بیشتری روبرو شده) لحاظ شوند كه در این گزارش به تجارب و آرای مذكور اشاره می شود.


* تجربه حذف صفرها از پول ملی در سایر كشورهای جهان


به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، از سال ۱۹۶۰ تا كنون بیش از ۷۱ مورد حذف صفر از پول ملی كشورها به ویژه كشورهای در حال توسعه انجام شده است. از جمله كشورهایی كه به این كار دست زده اند می توان به كشورهایی مانند برزیل، آرژانتین، آذربایجان، بولیوی، آنگولا، هلند، یونان، رومانی، بلغارستان، كنگو، كرواسی، تركیه، زیمباوه، افغانستان، مغولستان، آلبانی، ارمنستان، بلاروس و... اشاره كرد. در این میان، حذف صفرها، ابعاد مختلفی داشته است. در این مدت، از حذف یك صفر در ۱۴ مورد تا حذف شش صفر در ۹ مورد وجود داشته است. میانگین آن، حذف سه صفر از پول ملی بوده است. ۱۹ كشور در این مدت یك بار و ۱۰ كشور نیز دو بار به حذف صفرها اقدام كرده اند. آرژانتین ۴ بار، یوگسلاوی سابق ۵ بار و برزیل نیز ۶ بار، صفرهای پول ملی خود را حذف كرده اند. حذف صفرها با اهداف مختلفی صورت می گیرند كه از جمله این دلایل بالا بودن نرخ تورم است. تلاش برای اصلاح واحد پول ملی و معرفی واحد پول جدید نیز زمینه دیگری برای حذف صفرهای پول ملی است.

بررسی نتایج حاصل از حذف صفر از پول ملی كشورهای مختلف حاكی از آن است كه این حركت در برخی كشورها با موفقیت و در برخی كشورها با شكست و ناكامی در اجرا مواجه شده است. این در حالی است كه حذف صفرها از پول ملی كافی نبوده و باید در چارچوب یك سلسله اصلاحات مهم اقتصادی انجام شود. اما در صورت اجرای درست این عمل، تورم مهار می شود، اعتبار پول ملی و سرمایه گذاری های خارجی در كشور افزایش می یابد و روحیه ملی ارتقاء پیدا می كند. از این رو حذف صفر از پول ملی باید همراه دیگر اقدامات انقباضی در عرصه سیاست های پولی و انضباط مالی دولت ها باشد تا در كنار كنترل تورم، حذف صفرهای اسكناس كاركرد خود را داشته باشد. در غیر این صورت خداحافظی صفرها به زودی اثر روانی خود را از دست داده و صفرها قدرتمندتر از گذشته بازمی گردند.


* آغاز زمزمه حذف صفرها از پول ملی در ایران


مصباحی مقدم یكی از نمایندگان در مجلس شورای اسلامی و طراح طرح حذف صفرها از پول ملی در ایران، در شهریور ۱۳۸۶ با اعلام این خبر كه رئیس جمهوری دستور بررسی حذف ۳ صفر از پول ملی در بخشهای تخصصی بانك مركزی را صادر كرده، به تشریح مزایای این حركت پرداخت و پیشنهاد كرد تا ۳ صفر از پول ملی به یكباره یا به تدریج حذف شوند. وی در آن زمان بالا بودن سرانه اسكناس در ایران، كاهش ارزش پول ملی، بالا بودن حجم پول در پرداخت اسكناس از طریق دستگاههای خودپرداز و... را از جمله دلایل خود برای ارائه پیشنهاد حذف صفرها از پول ملی عنوان كرده بود.

مصباحی مقدم بر این باور بود كه در حذف یكباره، ۳ صفر از پول ملی حذف شده و هزار تومان فعلی به لحاظ عدد معادل ۱۰ریال می شود . در حذف تدریجی نیز، اول ۳ صفر به شكل كوچكتر و كمرنگتر در اسكناسها چاپ و پس از گذشت یكی دوسال آن صفرها محو می شوند كه خود زمینه ایجاد آمادگی روانی مردم برای یك مرحله انتقالی را فراهم می كند. وی در همین زمان اعلام كرده بود كه رئیس جمهوری لازمه انجام این حركت را بررسی اصلاح پولی و كاهش صفرها و آثار تورمی چك پولها می داند.


* چراغ زرد وزارت اقتصاد و بانك مركزی به طرح حذف صفرها


طراح طرح حذف صفرها از پول ملی در آذر ۸۶ اعلام كرد كه معاون وقت اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی در نامه ای موافقت خود را با حذف ۳صفر از واحد پول ملی اعلام كرده و برای جلوگیری از مشكلات احتمالی رعایت نكاتی را متذكر شده است. مصباحی مقدم در همین زمان، از استقبال مظاهری رئیس كل وقت بانك مركزی از این طرح و تشكیل كارگروهی برای بررسی در این خصوص در بانك مركزی خبر داده بود.

این در حالی بود كه مظاهری نیز خود، از ۴ روشی كه در آن دوره برای مقابله با تورم در ایران از سوی بانك مركزی مطرح شده بود (وضع موجود با چاپ اسكناس درشت، رعایت قانون فعلی پولی بانكی كه در ماده ۱ هر یك ریال را معادل یكصدم گرم یا دقیقاً ۰۰۵۸۱/۰ گرم طلا می داند كه ارزش واقعی آن حدود ۲۴۰ تومان است، حذف سه صفر و حذف چهار صفر از پولی ملی) ، موافق حذف ۳ صفر بود .

وی به همراه پاشایی فام معاون وقت اقتصادی خود در بانك مركزی تلاشهایی را در راستای حذف ۳ صفر آغاز كردند كه از جمله این حركتها، پیشنهاد حذف صفرها در كارگروه تحول اقتصادی در شهریور ۸۷ بود. در همین ایام، خبرهای مختلفی از سوی بانك مركزی به گوش می رسید: از آماده شدن گزارش كارشناسی حذف ۳ یا ۴ صفر تا آبان ۸۷ تا تشكیل ستاد وی ژه حذف صفرهای پول ملی در بانك مركزی با هدف تدوین مراحل مختلف اصلاحات پولی و حذف صفر از اسكناس. با روی كار آمدن بهمنی در مهر ۸۷ ماجرای حذف صفرها تا تقریبا اردیبهشت سال ۸۸ مسكوت ماند تا وی در هشتمین ماه فعالیت خود در بانك مركزی، از تشكیل كمیته حذف سه صفر در بانك مركزی خبر داد.

وی در آن زمان، با بیان اینكه به منظور عملی شدن حذف سه صفر از پول ملی، كمیته ای در بانك مركزی تشكیل شده اظهارداشت: اعضای كمیته در حال بررسی و كار كارشناسی دقیق بر روی این طرح هستند و زمانی كه به نتیجه رسیدند، حذف ۳ صفر از واحد پولی كشور را عملی خواهند كرد.

در شهریور ۸۸، قضاوی قائم مقام بانك مركزی، رسانه ای شدن بحث حذف صفرها را زود هنگام دانست و روند اجرایی شدن این طرح را شامل هماهنگی نرم افزاری بین بانكها و عرصه الكترونیك، تصمیم گیریهای لازم در مجمع بانك مركزی، تصویب قانون مربوط به یان طرح در مجلس شورای اسلامی و فراهم كردن بستر قانونی با تدابیر وی ژه دانست.

فرزین سخنگوی وقت طرح تحول در همین ایام، از جمع بندی بررسیها در كارگروههای بانك مركزی برای حذف ۳صفر خبرداد و بر لزوم تصویب این طرح در كارگروه طرح تحول اقتصادی تأكید كرد.

چندی از سخن فرزین نگذشته بود كه بهمنی در ۲۵ شهریور ۸۸ از تصویب حذف ۳صفر از واحد پول ملی در جلسه كارگروه طرح تحول اقتصادی خبر داد و با تأكید بر اینكه طرح حذف صفرها را كنار نخواهند گذاشت افزود: حذف سه صفر از واحد پولی در جلسه كارگروه طرح تحول به تصویب رسیده است و در این خصوص به نتیجه نهایی رسیدیم، اما فعلاً تا كاهش بیشتر تورم این طرح را متوقف كرده ایم.

وی در بهمن ۸۸، به اعلام زمانی برای اجرای طرح حذف صفرها اقدام كرد كه آن پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها بود. از آن تاریخ تا فروردین ۸۹ هر زمان از بهمنی در خصوص اجرای طرح حذف صفرها سوال شد وی بر گفته خود اصرار می كرد تا اینكه تا ۱۶ فروردین امسال طی یك نشست خبری، از كلید خوردن پروژه حذف ۴ صفر در بانك مركزی خبرداد.

وی با بیان اینكه بررسی های بانك مركزی نشان دهنده نتایج مثبت حذف ۴ صفر از پول ملی است، اظهار داشت: پیشنهاد اجرای این طرح طی ۶ ماه آینده به هیأت دولت ارائه خواهد شد و در صورت تصویب این طرح در هیئت دولت و تأیید شورای پول و اعتبار، بانك مركزی برای جمع آوری اسكناس های موجود و انتشار اسكناس های جدید وارد عمل خواهد شد.

بهمنی دلیل اجماع بانك مركزی بر ضرورت اجرای طرح حذف ۴ صفر از پول ملی را وجود موانعی برای انتشار اسكناس های درشت تر عنوان كرد و حذف صفرها را بر نرخ تورم بی تأثیر دانست.

این در حالی بود كه ۳ روز پیش از نشست خبری بهمنی، حسینی وزیر امور اقتصادی و دارایی از اجرای طرح حذف صفرها در سال ۹۰ خبرداده بود. وی با اشاره به تصویب بسته سیاستی – نظارتی بانك مركزی در روزهای پایانی سال ۸۹ افزود: در این بسته اقداماتی در جهت ثبات، كاهش هزینه ها و افزایش بهره وری در حوزه بانكی و پولی كشور پیش بینی شده كه بر همین اساس در سال جاری می توان بیشتر بر روی سیاست حذف سه صفر تمركز كرد.

وی اظهارداشت: مسأله ای كه دولت را برای اجرای این سیاست به تأمل وا داشته آن است كه ابتدا باید حداكثر ثبات و آرامش را در قیمت ها ایجاد و سپس سه صفر را از پول ملی حذف كرد تا به نتایجی ماندگار دست یافت.

به هر تقدیر آنچه از روند مذكور از سال ۸۶ تاكنون بر می آید عزم دولت برای اجرای طرح حذف صفرها جدی تر شده است ولی از سخنان وزیر اقتصاد چنین استنباط می شود كه عملاً انجام این حركت به پس از اجرای طرح تحول بانكی در سالجاری موكول شود.


* نظرات موافق و مخالف كارشناسان و نمایندگان مجلس در خصوص حذف صفرها پیش از اجرای هدفمندی یارانه ها


نظرات موافقان


در واكنش به پیشنهاد مصباحی مقدم به عنوان طراح طرح حذف صفرها از واحد پولی ملی، بها الدین حسینی هاشمی عضو كارگروه اصلاح ساختار بانكی كشور و مدیرعامل وقت بانك سرمایه و مدیرعامل فعلی بانك تات، با استقبال از این طرح، به ۷ مزیت در این خصوص اشاره كرد و افزود: حذف صفرهای پول ملی ۷ مزیت عمده به دنبال دارد كه مشتمل بر كاهش حجم اسكناس، سادگی در مبادلات، نگهداری ساده تر حسابها، ارقام و ترازنامه ها، اشغال فضای كمتر آمار و اطلاعات مالی در حافظه و هارد رایانه ها، نقل و انتقال سهل تر پول، كاهش آثار روانی تورم و نیز صرفه جویی در وقت برای شمارش حجم زیاد اسكناسها است.

از دیگر موافقان اجرای این طرح، مهدی تقوی عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی بود كه با بیان اینكه اكثر كشورهای دنیا حذف صفرهای پول ملی را تجربه كرده و اكنون نوبت ایران است، با توجه به بالا بودن نرخ تورم و كاهش ارزش پول، بر اجرای این طرح تأكید كرد.

عبدالحسین ساسان نیز یكی از اساتید دانشگاه و از كارشناسان اقتصادی، از جمله كسانی بود كه با استقبال از طرح حذف صفرها، این حركت یكی از به موقع ترین و درست ترین سیاستهای دولت برشمرد كه در تاریخ اقتصادی ایران می توان سراغ داشت. وی در آن زمان، بزرگترین حسن اجرای حركت مذكور را صرفه جویی در مصرف كاغذ و هزینه چاپ و انتشار اسكناس عنوان و تأكید كرده بود كه حذف صفرها تورم زا نیستند.

محمدرضا عاطفی از اساتید دانشگاه آزاد اسلامی، با اعتقاد به اثر گذاری حذف صفرها در تقویت پول ملی، موفقیت این حركت را مشروط به فراهم شدن زیرساختهای اقتصادی و توسعه ای لازم در این خصوص دانست.

محمودرضا خاوری مدیرعامل سابق بانك سپه و مدیرعامل فعلی بانك ملی، حذف صفر از پول ملی را در افزایش اعتماد مردم به پول و در كاهش نرخ تورم موثر دانست و نتیجه آن را به مثابه یك انقلاب اقتصادی در كشور تعبیر كرد.

اصغر گرانمایه پور از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، با مثبت ارزیابی كردن حذف صفر از پول ملی، این حركت را بدون هرگونه تأثیر در كاهش یا افزایش ارزش پول كشور، صرفاً در آسانسازی در فعل و انفعالات و مبادلات مالی اثرگذار دانست.

شاهی عربلو رئیس وقت كمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با استقبال از طرح مصباحی مقدم، ۵ منفعت بزرگ برای اقتصاد كشور ناشی از حذف صفرها برشمرد كه از جمله آنها افزایش مقبولیت پول كشور در عرصه بین المللی، كاهش هزینه چاپ و استهلاك اسكناس، صرفه جویی در وقت مردم و بانكها، كاهش هزینه های حفظ و نگهداری پول و كاهش انتظارات تورمی بود. وی در آن زمان قول داده بود كه بحث حذف صفرها با جدیت در كمیسیون اقتصادی مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.

حیدر مستخدمین حسینی معاون پارلمانی وقت بانك مركزی نیز با استقبال از طرح مذكور، آن را تسهیل و تسریع در كلیه عملیاتهای ثبت، نگهداری و تحلیل حسابها و آمار و ارقام و همچنین صرفه جویی در كلام و نوشتار به خصوص محاورات معاملات موثر دانست و بزرگترین مزیت آن را واقعی شدن ارزش پول برشمرد. وی معتقد بود كه بازبینی در وضعیت واحد پول ملی كشورمان دارای توجیه اقتصادی و اجتماعی بوده و باید به پشتوانه یك كار كارشناسی قوی، اقدام به اصلاح آن نمود.

احمد درخشنده مدیرعامل سابق بانك سپه و مدیرعامل فعلی بانك شهر نیز در آن زمان معتقد بود كه حذف سه صفرها، بسته به نحوه اجرا می تواند آثار مثبت یا منفی داشته باشد ولی بزرگترین تاثیر آن به لحاظ اقتصادی، كند شدن رشد تورم است.

محمد واعظ استاد دانشگاه اصفهان، با پیشنهاد «نو ریال» برای واحد پولی ملی، لازمه حذف صفرها را انجام حساب شده این كار دانست و افزود: سیاست حذف سه صفر در داخل یك بسته سیاستی باید طراحی شود به طوری كه در آن بسته، مهار و كاهش آثار جنبی منفی ناشی از آن مدنظر قرار گیرد.

شهباز حسن پور بیگلری نماینده وقت سیرجان و بردسیر با پسندیده ارزیابی كردن دیدگاه مسئولان اقتصادی در اجرای طرح حذف صفرها، انجام این كار را باعث بروز صرفه اقتصادی در كشور عنوان كرد.

محمد حسین فرهنگی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اجرای طرح مذكور را در جهت اجرای طرح تحول اقتصادی دانست و با این استدلال كرد كه حذف چهار صفر به ادبیات عادی مردم نزدیك تر است و مردم از هزار تومان تعبیر به یك تومان می كنند، حذف ۴ صفر را بهتر از ۳ صفر دانست.

علیرضا اقبالی از كارشناسان بانكی با این استدلال كه تورم ناشی از اجرای طرح حذف صفرهای اضافی از پول ملی طبیعی است، گفت: تورمی كه در راستای اجرای این طرح به وجود می آید مقطعی است و بعد از یك مدت زمان خاصی این مشكلات منتفی خواهد شد. وی این حركت را در كاهش هزینه های چاپ اسكناس و مسكوكات موثر و در اقتصاد كشور بی تأثیر دانست.

سید عباس موسویان از كارشناسان بانكی، حذف صفرهای پول ملی را یك امر اجتناب ناپذیر دانست و با بیان اینكه حذف صفرهای پول ملی باعث كمك به افزایش ارزش آن، ساده شدن محاسبات مالی و كاهش سفارش اسكناس می شود، بر لزوم دقت در امور كارشناسی این حركت تأكید كرد.

مرتضی الله داد از كارشناسان اقتصادی نیز در آن زمان، با این استدلال كه هر طرحی به تنهایی و بدون الزامات آن نمی تواند طرح موفقی باشد، لازمه حذف صفرها را لزوم هماهنگی با سیاستهای پولی و مالی كشور، توأم با كاهش تورم دانست.

فرهاد خرمی از اساتید دانشگاه و از كارشناسان اقتصادی، حذف صفرها را محدود به زمانی خاص نكرد و افزود: همزمان با اجرای طرح حذف سه صفر از واحد پول ملی باید سیاست كاهش نرخ تورم و رواج فرهنگ استفاده از كارتهای خرید به اجرا گذاشته شود.


نظر مخالفان


به همین میزان كه طرح حذف صفرها از پول ملی، موافقانی داشت، با مخالفانی نیز مواجه شد كه از جمله آنها محمد طبیبیان بود كه اظهارداشت: حذف چند صفر از پول ملی كار مناسبی نبوده و در صورت اجرای موفق آن نیز نتیجه اقتصادی برای كشور ندارد. به جای حذف صفرها كاش برای كاهش نرخ تورم تلاش شود.

غلامرضا سلامی از كارشناسان اقتصادی، با باور به اینكه هنوز موعد حذف صفرها در ایران فرا نرسیده، پیشنهاد كرد كه به جای حذف صفرها به چاپ اسكناسهای درشت اقدام شود تا از آثار روانی تورمی كمتری نیز برخودار باشد.

هادی حق شناس، از نمایندگان وقت مجلس شورای اسلامی، حذف ۳ صفر را ظلم به پول ملی كشور دانست و با با بیان اینكه هنوز ارزش پول ملی ما آنقدر كم نشده كه بخواهیم صفرها را از آن حذف كنیم، تقویت بسترهای الكترونیكی در نظام بانكی را به جای این حركت خواستار شد.

الله وردی رجایی سلماسی مدیرعامل بانك سامان نیز گرچه حذف صفرها از پول ملی را به لحاظ اثر روانی در كاهش تورم موثر دانست ولی علی رغم تمام مزیتهای این حركت، ترویج استفاده از كارتهای بانكی را به جای آن مناسب تر دانست.

از دیگر مخالفان حذف صفرها از واحد پولی ملی در سال ۸۶، علیرضا وكیلی نیا رئیس وقت كانون دانش آموختگان اقتصاد ایران بود كه به صراحت مخالفت خود را اعلام كرده و حذف صفرها را به صلاح ندانسته و نتیجه آن را تحقیر پول ملی برشمرده بود، چراكه معتقد بود در صورت عدم كاهش تورم، ۱۰ سال دیگر باید دوباره اقدام به حذف صفرها كرد.

علی یاسری از كارشناسان پولی و بانكی از دیگر مخالفان این طرح بود كه آن را در كاهش تورم و كمك به اقتصاد كشور بی اثر برشمرد.

عباسعلی نورا كارشناس اقتصادی نیز با پیش بینی تبعاتی ناشی از اجرای طرح حذف صفرها در تحت تأثیر قراردادن اقتصاد خرد، انجام این كار را به بررسیهای كارشناسی بیشتر منوط كرد.

ناصر عاشوری قلعه رودخانی از نمایندگان وقت مجلس شورای اسلامی، لازمه حذف صفرها از پول ملی را بررسی این كار در كمیسیونهای تخصصی مجلس با حضور كارشناسان پولی و مالی عنوان و تأكید كرد كه این حركت كاری نیست كه یك شبه به وقوع بپیوندد و نیاز دارد تا در یك فرآیند ۲ تا ۳ ساله قالب عملی به خود بگیرد.

هوشنگ شجری از اساتید دانشگاه از دیگر مخالفانی بود كه معتقد بود، طرح حذف صفرها گرچه حمل پول را راحت تر می كند ولی عملاً صدها میلیارد تومان هزینه به اقتصاد تحمیل می كند كه به نفع كشور نیست و به جای آن بانك مركزی باید اقدامات مهم دیگری چون استقلال یا منطقی كردن روابط خود با دولت را در دستور كارش قرار دهد.

ابراهیم رزاقی از كارشناسان اقتصادی، با این استدلال كه در شرایط ناپایداری و با وابستگی اقتصاد به نفت و در یك فضای دلالی و قیمتهای آن چنانی قیمت، حذف سه صفر قربانیانی به خود می گیرد كه جز مزدبگیران و زنان سرپرست خانوار و ... نیستند، شرایط اقتصادی ایران را مناسب اجرای طرح حذف سه صفر ندانست و افزود: كما اینكه بعید است بانك مركزی و دولت چنان از سایر مشكلات فارغ بال شده باشند كه به چنین كاری اقدام كنند.

سید مجید مفیدی استاد دانشگاه علم و صنعت، با این باور كه هنوز در شرایط بحرانی حذف سه صفر قرار نداریم افزود: با توجه به اینكه كشور به لحاظ وضعیت اقتصادی و تورم موجود در آن در شرایط بحرانی قرار ندارد، نیازی به حذف سه صفر در شرایط فعلی نیست، كما اینكه این حركت نیز به نفع مردم و اقتصاد كشور نیست.

لطفعلی بخشی از كارشناسان بانكی، با بیان اینكه حذف صفرهای اضافی در بخش خرده فروشی تورم زا خواهد بود، اعلام كرد: در چنین شرایطی متضرر اصلی قشر مصرف كننده خواهد بود.

جعفر قادری نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی، حذف سه صفر از پولی ملی كشور را در كاهش تورم بی تأثیر دانسته و تنها آن را در كاهش هزینه های مبادله و هزینه های جاری ارگان هایی كه با اعداد و ارقام در ارتباط هستند موثر برشمرد.

وی با بیان اینكه اجرای این طرح زمانی توجیه دارد كه نرخ تورم در كشور كاهش پیدا كند، خاطرنشان كرد: در صورت عدم كاهش نرخ تورم كشور حتی حذف ۶ صفر از پول ملی نیز پس از گذشت مدت زمان كوتاهی پول داخلی را كم ارزش خواهد كرد.

جمشید پژویان از كارشناسان اقتصادی، حذف سه صفر را تنها در تعریف پول ملی، حجم اسكناس مورد نیاز و تغییر ظاهری نرخ مبادله پول ملی با ارزهای دیگر اثر گذار دانسته و آن را فاقد تاثیر بر شاخصهای واقعی اقتصاد ارزیابی كرد.

فرید ضیاءالملكی از كارشناسان پولی و بانكی، سهولت در مبادلات و معاملات روزمره مردم را از ثمرات اجرای طرح حذف صفرها دانست و افزود: حذف سه صفر از پول ملی، تنها در صورتی دارای موفقیت است كه توأم با كاهش نرخ تورم باشد. وی در آن زمان متذكر شد، اگر هدف مسئولان پولی و بانكی با تصویب حذف سه صفر از واحد پول ملی، كاهش تورم باشد، به نتیجه نخواهد رسید.


* نظرات موافق و مخالف كارشناسان و نمایندگان مجلس در خصوص حذف صفرها پس از اجرای هدفمندی یارانه ها


به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، نگاهی به آرای كارشناسان اقتصادی و نمایندگان مجلس شورای اسلامی پس از اجرای هدفمندی یارانه ها، حكایت از این دارد كه عمده نگاهها، نگاه تأخیری است به این معنا كه اجرای این طرح به زمانی دیگر، پس از نمایان شدن نتایج حاصل از اجرای هدفمندی یارانه ها و در شرایطی كه شرایط تورمی شدید شود، موكول شود.

محمود الله یاری یكی از كارشناسان اقتصادی، خواستار تأخیر در اجرای طرح حذف صفرها بوده و معتقد است كه در شرایط فعلی كه قانون هدفمندی یارانه ها در حال انجام است و تورم انتظاری افزایش یافته فعلا دولت سیستم های الكترونیكی را گسترش دهد و در صورتی كه مشكل تورم به صورت ریشه ای برطرف شود می توان صفرها را از پول ملی حذف كرد.

ابوالقاسم حكیمی پور از كارشناسان اقتصادی نیز بر این باور است كه نباید چهار صفر به یكباره حذف شود بلكه بهتر است در ابتدا با حذف دو صفر و بررسی نتایج آن برای حذف یك صفر دیگر تصمیم گیری كرد. به نظر می رسد هنوز كار كارشناسی جامعی برای حذف صفرها صورت نگرفته است و در بین محافل علمی و آكادمیك مورد بررسی قرار نگرفته است و اظهارنظرهای مسئولان بیشتر شخصی است.

محمد واعظ كه تا قبل از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها مخالفتی با اجرای آن نداشت، در سال ۹۰ به جمع مخالفان اجرای این طرح پیوسته و معتقد است: در صورت حذف چهار صفر مبادلات تجاری از جهاتی برای عوامل اقتصادی سخت می شود ، به دلیل اینكه معمولا با تغییر واحد پول ملی، قیمت ها به سمت بالا رند می شود. امسال باید از ایجاد انتظارات تورمی ناشی از اجرای آن خودداری كرد.

محمد نهاوندیان رئیس اتاق بازرگانی ایران ، با این استدلال كه تعداد صفرها در اقتصاد، مسأله واقعی و اصلی نیست معتقد است: اقتصاد ایران نیازمند اقدامات جدی در اقتصاد كلان است كه از جمله آنها، حل مشكلاتی نظیر تورم مزمن ساختاری در چهار دهه گذشته، آثار درآمد نفتی در اقتصاد، كسری بودجه آشكار و پنهان دولت و آثار سیاست های نامناسب ارزی و.. است، پس از اعمال آنها می توان، به اصلاح واحد پولی اقدام كرد در غیر این صورت باید هر چند سال یكبار چند صفر از واحد پول ملی را حذف كرد.

سیدكاظم دلخوش عضو كمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، با بیان اینكه حذف صفر از پول ملی با هدف كاهش حجم پول صورت و تسهیل مبادلات می گیرد اظهار داشت: این طرح هیچ تاثیری بر قدرت خرید مردم ندارد.

علیرضا اقبالی كه تا پیش از این مخالفتی با حذف صفرها نداشت، در حال حاضر معتقد است تا حذف صفرها به زمان دیگر و حداقل سال آینده موكول شود تا آثار هدفمندی یارانه ها نمایان شود. وی همچنین توصیه می كند، برای جلوگیری از ایجاد چالش در اقتصاد، حذف صفر از پول ملی در شرایط آرام تری از نظر اقتصاد صورت بگیرد.

یوسف نجفی یكی از اعضای كمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، بر این باور است كه حذف صفر از پول ملی در شرایط فعلی به صلاح نیست و باید زمانی انجام شود كه كشور تورم شدید داشته باشد.

پورمتین از كارشناسان اقتصادی، با این باور كه حذف صفرها بلافاصله پس از هدفمندی یارانه ها تبعات منفی دارد، معتقد است این امر نیاز به ثبات اقتصادی دارد كه اكنون در كشور وجود ندارد و بدون ثبات قیمت ها، این تغییرات باعث تشدید وضعیت اقتصادی خواهد شد.

كیاحسینی استاد اقتصاد دانشگاه مفید نیز تأكید صریح دارد كه برای حذف صفر ابتدا باید تمام متغیر های اقتصادی مانند یارانه ها، ارز، صادرات و واردات كه به دلایل مثبت و یا منفی ثابت نگه داشته شده اند به حالت عادی و بلند مدت خود برسند تا این سیاست معنا پیدا كند. وی نیز در شرایط فعلی اجرای این حركت را مناسب نمی داند.


طرح حذف صفرها از پول ملی، به عنوان طرحی كه در ابتدا تعداد موافقان آن بیش از مخالفانش بود، در حال حاضر و پس از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها، با تعداد مخالفان بیشتری مواجه شده است. آنهم در شرایطی كه مسئولان اقتصادی و بانك مركزی از احتمال تمركز بر اجرا یا طی روند قانونی آن در سال جاری به ویژه پس از اصلاح در ساختار بانكها خبر می دهند. عمده كارشناسان و نمایندگان مجلس بر این نظر اتفاق آرا دارند كه طرح حذف صفرها زمانی اجرا شود كه اقتصاد كشور در شرایط شدید تورمی باشد یا حداقل، با اصرار به اجرای طرح، این كار به مشخص شدن آثار طرح هدفمندی یارانه ها موكول شود.

به هر تقدیر، باید دید كه اجرای این طرح كه اكنون مخالفان زیادی را پیش روی خود دارد، تا چه حد توان عملی شدن می یابد و به واقع اجرای آن چقدر می تواند به حل برخی از مشكلات اقتصادی كشور كمك كند.


مریم سلیمی 
   تحلیل : خبرگزارى فارس (www.farsnews.com



ارسال توسط محمد امین
آرشیو مطالب
نظر سنجی
ارائه خدمات کدامیک ازبانکهای ذیل رابیشترمی پسندید؟











صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی

انواع کد های جدید جاوا تغییر شکل موس