تبلیغات
فـــراتـــرازبـــانــــک - تورم
فـــراتـــرازبـــانــــک
بسم الله الرحمن الرحیم

***تورم ***
باورهای نادرست اقتصادی
● افزایش قیمت بیش از نرخ تورم بد است

اکنون هر زمان اداره مسافربری لندن و راه آهن انگلیس کرایه وسایل حمل ونقل را اعلام می کنند، اگر این افزایش نرخ ها بیشتر از نرخ تورم سال قبل باشد، ناگهان صدای اعتراض از همه جا بلند می شود؛ از جمله اینکه چرا کرایه ها بیشتر از نرخ تورم افزایش یافته است.

سایر دلایل برای مخالفت با افزایش نرخ ها شاید درست یا نادرست باشد؛ آنها را در اینجا بحث نمی کنیم. تمرکز این ستون بر آن ادعایی است که می گوید افزایش کرایه ها بد است؛ چون بیش از نرخ تورم افزایش یافته اند.

این مخالفت به شیوه ای خیلی روشن، واقعا از سر نادانی است. نرخ تورم را میانگین تغییرات قیمت تعریف می کنند. پس گریزناپذیر است که برخی از این تغییرات قیمت، قاعدتا بالاتر و برخی دیگر پایین تر از نرخ تورم خواهد بود. (حالت دیگر که بسیار بعید است اما ناممکن نیست این است که قیمت همه کالاها دقیقا به یک اندازه تغییر کند؛ در آن حالت آن مقدار نیز میانگین تغییر قیمت خواهد بود.) پس خیلی ساده از نظر ریاضی معنایی نخواهد داشت که افزایش قیمت یک کالا را تقبیح کنیم فقط به صرف اینکه چرا بالاتر از نرخ تورم قرار دارد. این اعتراض مثل این می ماند که شکایت کنیم چرا قد عده ای از مردم، بلندتر (یا کوتاه تر) از میانگین قد آدم ها است.

ایراد دیگر هر چند کمتر بدیهی؛ اما به همان اندازه مهم در مخالفت با افزایش یافتن قیمت ها بالاتر از نرخ تورم (یعنی بالای میانگین) نیز وجود دارد. اگر چه تورم به صورت میانگین تغییرات قیمت ها اندازه گیری می شود، اصولا متفاوت از هر تغییر قیمت انفرادی است. تورم را کاهش در قدرت خرید پول یا افزایش در سطح عمومی قیمت ها می نامند. تغییر قیمت یک کالا، تغییر در آنچه که قیمت نسبی می نامند است؛ یعنی قیمت یک کالا در مقایسه با سایر کالاها. ما قیمت های نسبی را با پول می سنجیم؛ اما اطلاعاتی که آنها واقعا انتقال می دهند این است که شما مجبورید چه مقدار از یک کالا را از دست بدهید تا کالای دیگر (یا سایر کالاها) را به دست آورید.

تغییر این قیمت های نسبی، هم بر تولید و هم بر مصرف تاثیر می گذارد. آنها با تغییردادن انگیزه ها برای عرضه کردن کالاها و انگیزه ها برای خرید آنها، بر تخصیص منابع تاثیر می گذارد. تغییرات قیمت از این نوع بسیار مفید هستند. بر عکس، تورم هیچ فایده ای به بار نمی آورد (اگر چه به دولت کمک می کند تا درآمدش را بالا ببرد.)

بنابراین افزایش قیمت بالاتر از نرخ تورم یعنی بگوییم بالای میانگین این علامت را می دهد که آن کالا نسبت به دیگر کالاها کمیاب تر و با ارزش تر شده است. افزایش قیمت، انگیزه های مصرف کردن آن کالا را کاهش می دهد و انگیزه های عرضه کردن آن را افزایش می دهد. افزایش قیمت کالا کمتر از نرخ تورم، علامت های مخالفی ارسال می کند.

دیدن قیمت های نسبی که دائما بالا و پایین می روند و اطراف میانگین حرکت می کنند معمولا نشانه وجود یک اقتصاد سالم است، اقتصادی با نوآوری هایی که در فنون تولید به عمل می آید و تغییر سلیقه های مردم که در واکنش به افزایش رفاه اقتصادی است. البته این تغییرات قیمت همچنین می تواند خبر بدی برای مصرف کنندگان باشد (مثل افزایش قیمت نفت که در چند سال قبل اتفاق افتاد)، اما حتی چنین تغییراتی، هر چند برای برخی ناخوشایند است، یک هدف مهم را تامین می کند؛ مصرف کنندگان را ترغیب می کند تا از مصرف آن کالا بکاهند و به دنبال جانشین های ارزان تر باشند.

اکنون به جایی رسیده ایم که می توان نکات بالا را جمع بندی کرد. ماهیت تورم به گونه ای است که برخی افزایش قیمت ها باید بیشتر از نرخ تورم و برخی دیگر کمتر از نرخ تورم باشند. مهم تر اینکه تغییر قیمت هر کالایی، تغییر قیمت نسبی است؛ برعکس، تورم کاهش در ارزش پول است. اولی هدف مفیدی را تامین می کند، در حالی که دومی این طور نیست. حقیقتا تورم واقعا مانع از وظیفه تخصیص منابع توسط تغییرات قیمت نسبی می شود. چون اگر میانگین سطح قیمت ها تکان نخورد (یعنی تورم صفر داشته باشیم) پس روشن است که همه تغییرات قیمت ها، تغییرات قیمت نسبی هستند که جامعه مطابق آن واکنش نشان می دهد. اگر تورم وجود داشته باشد پس لازم است تا آن مقداری از تغییر قیمت یک کالا که تغییر قیمت نسبت به سایر کالاها است و آن مقداری از تغییر در ارزش کالا که نسبت به پول است از هم جدا شود. تنها بخش اول تغییر قیمت، نشانه بازتخصیص تولید و مصرف است.

اگر اصلا تورمی وجود نمی داشت، هر گونه افزایش قیمتی، بالاتر از نرخ تورم می بود. در آن حالت هم احیانا دلایلی پیدا می شد تا از چنین افزایش قیمتی شکایت کرد. شکایت کردن در این زمینه ها مستلزم دو نوع خطا است. یکی اینکه نشان می دهد هیچ درکی از تعریف تورم نداریم و دیگر اینکه نقش حیاتی قیمت های نسبی در اقتصاد را درک نمی کنیم.
جفری وود
مترجم: جعفر خیرخواهان
روزنامه دنیای اقتصاد ( www.donya e eqtesad.com )


آرشیو مطالب
نظر سنجی
ارائه خدمات کدامیک ازبانکهای ذیل رابیشترمی پسندید؟











صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی

انواع کد های جدید جاوا تغییر شکل موس